ആഭ്യന്തര കലഹവും നേതൃത്വ പ്രതിസന്ധിയും; ചുവപ്പ് ഇടനാഴിയില്‍ മാവോയിസ്റ്റുകള്‍ തകര്‍ന്നടിയുന്നു

ഇന്ത്യയുടെ ഏറ്റവും വലിയ ആഭ്യന്തര സുരക്ഷാ ഭീഷണിയെന്ന് ഒരുകാലത്ത് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെട്ട മാവോയിസ്റ്റ് ഭീകരത അതിന്റെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ തകര്‍ച്ചയെ നേരിടുകയാണ്. രാജ്യത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്ത് 180 ജില്ലകളിലായി വ്യാപിച്ചുകിടന്ന ‘ചുവപ്പ് ഇടനാഴി’ ഇന്ന് വെറും 18 ജില്ലകളിലേക്ക് ചുരുങ്ങിയിരിക്കുന്നു. സുരക്ഷാസേനയുടെ നിരന്തരമായ മുന്നേറ്റങ്ങള്‍ക്കൊപ്പം, സംഘടനയെ ഉള്ളില്‍ നിന്ന് കാര്‍ന്നുതിന്നുന്ന ആഭ്യന്തര കലഹങ്ങളും നേതൃത്വത്തിന്റെ അഭാവവുമാണ് ഈ തകര്‍ച്ചയ്ക്ക് പ്രധാന കാരണമെന്ന് വിദഗ്ധര്‍ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.

ഈ തകര്‍ച്ചയുടെ ആഴം കണക്കുകളില്‍ വ്യക്തമാണ്. 2010-ല്‍ 1,936 ആക്രമണങ്ങളും 1,005 മരണങ്ങളുമായിരുന്നു റിപ്പോര്‍ട്ട് ചെയ്തതെങ്കില്‍, 2024-ല്‍ എത്തുമ്പോള്‍ ഇത് യഥാക്രമം 374-ഉം 150-ഉം ആയി കുറഞ്ഞു. 2004-14 കാലഘട്ടത്തെ അപേക്ഷിച്ച് 2014-23-ല്‍ ആക്രമണങ്ങളില്‍ 50 ശതമാനത്തിലധികം കുറവുണ്ടായി.

തകര്‍ച്ചയുടെ ഹൃദയഭൂമി

മാവോയിസ്റ്റുകളുടെ പ്രധാന താവളമായിരുന്ന ദണ്ഡകാരണ്യം വനമേഖലയിലെ സംഭവവികാസങ്ങള്‍ ഈ തകര്‍ച്ചയുടെ യഥാര്‍ത്ഥ ചിത്രം നല്‍കുന്നു. ഛത്തീസ്ഗഢ്, ഒഡീഷ, ആന്ധ്രാപ്രദേശ്, മഹാരാഷ്ട്ര എന്നിവിടങ്ങളിലായി വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന ഈ പ്രദേശത്ത്, ജനകീയ വികസനത്തിന് പകരം സൈനിക സന്നാഹങ്ങള്‍ക്കും പ്രത്യയശാസ്ത്ര അടിച്ചേല്‍പ്പിക്കലിനുമാണ് മാവോയിസ്റ്റ് നേതൃത്വം ഊന്നല്‍ നല്‍കിയത്. ഇത് തങ്ങള്‍ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു എന്ന് അവകാശപ്പെട്ട ആദിവാസി-കര്‍ഷക സമൂഹങ്ങളെ സംഘടനയില്‍ നിന്ന് അകറ്റി.

നേതൃത്വത്തിലെ ശൂന്യതയും ഒറ്റിക്കൊടുക്കലും

സംഘടനയുടെ തകര്‍ച്ചയ്ക്ക് ആക്കം കൂട്ടിയത് നേതൃത്വ പ്രതിസന്ധിയാണ്. 2018-ല്‍ തലപ്പത്തുനിന്ന് മുപ്പാല ലക്ഷ്മണ റാവു അഥവാ ഗണപതിയുടെ രാജി നിര്‍ണായക വഴിത്തിരിവായി. പിന്‍ഗാമിയായെത്തിയ ബസവ രാജു, ജനകീയ പ്രവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ക്ക് പകരം സൈനിക നീക്കങ്ങള്‍ക്ക് പ്രാധാന്യം നല്‍കിയത് തിരിച്ചടിയായി. 2025 മെയ് മാസത്തില്‍ ഛത്തീസ്ഗഢില്‍ നടന്ന ഏറ്റുമുട്ടലില്‍ ബസവ രാജു കൊല്ലപ്പെട്ടു. സ്വന്തം സുരക്ഷാ വിഭാഗമായ പിഎല്‍ജിഎ കമ്പനി നമ്പര്‍ 7-ല്‍ നിന്നുള്‍പ്പെടെയുള്ളവരുടെ ഒറ്റിക്കൊടുക്കലാണ് മരണത്തിന് കാരണമായതെന്ന് മാവോയിസ്റ്റ് നേതൃത്വം തന്നെ സമ്മതിച്ചത് സംഘടനയിലെ ആഭ്യന്തര വിശ്വാസത്തകര്‍ച്ചയുടെ തെളിവാണ്.

കേന്ദ്ര പോളിറ്റ്ബ്യൂറോയില്‍ ഇപ്പോള്‍ നാല് സജീവ അംഗങ്ങള്‍ മാത്രമേയുള്ളൂവെന്നാണ് സുരക്ഷാ ഏജന്‍സികളുടെ കണ്ടെത്തല്‍, ഇത് സംഘടനയുടെ ശോഷിച്ച അവസ്ഥ വ്യക്തമാക്കുന്നു.

കാലഹരണപ്പെട്ട പ്രത്യയശാസ്ത്രം

മാവോയിസ്റ്റ് പ്രത്യയശാസ്ത്രത്തിന് പുതിയ തലമുറയില്‍ വേരോട്ടം നഷ്ടപ്പെടുന്നു എന്നതാണ് തകര്‍ച്ചയുടെ മറ്റൊരു പ്രധാന കാരണം. വിദ്യാഭ്യാസവും തൊഴിലും മികച്ച ജീവിതവും സ്വപ്നം കാണുന്ന ആദിവാസി യുവതയെ ആകര്‍ഷിക്കാന്‍ സംഘടനയുടെ കാലഹരണപ്പെട്ട ആശയങ്ങള്‍ക്ക് കഴിയുന്നില്ല. ജാര്‍ഖണ്ഡിലെ ഓം പ്രകാശ് സാഹുവിനെപ്പോലുള്ളവര്‍ അക്രമത്തിന്റെ പാത ഉപേക്ഷിച്ച് മത്സ്യകൃഷിയിലൂടെ പുതിയ ജീവിതം കെട്ടിപ്പടുക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി ‘മന്‍ കി ബാത്തി’ല്‍ പരാമര്‍ശിച്ചത് ഈ മാറ്റത്തിന്റെ സൂചനയാണ്.

കീഴടങ്ങിയ മുന്‍ കേന്ദ്ര കമ്മിറ്റി അംഗം ഗിനുഗു നരസിംഹ റെഡ്ഡിയെപ്പോലുള്ളവര്‍ സംഘടനയ്ക്കുള്ളിലെ രൂക്ഷമായ തര്‍ക്കങ്ങളെക്കുറിച്ചും സമാധാനപരമായ പരിഹാരത്തിന്റെ ആവശ്യകതയെക്കുറിച്ചും സംസാരിക്കുന്നു. ചുരുക്കത്തില്‍, സൈനികമായ തിരിച്ചടികള്‍ക്കൊപ്പം രാഷ്ട്രീയമായും പ്രത്യയശാസ്ത്രപരമായും ഒറ്റപ്പെട്ടതോടെയാണ് മാവോയിസ്റ്റ് പ്രസ്ഥാനം ഇന്ത്യയില്‍ അപ്രസക്തമായിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നത്.