നേപ്പാളിലെ വർഗീയ സംഘർഷങ്ങൾക്ക് പിന്നിലെന്ത്?

പ്രാദേശികമായ ഒരു മതപരമായ ആഘോഷത്തെച്ചൊല്ലിയുണ്ടായ തർക്കം നേപ്പാളിന്റെ തെക്കൻ സമതലപ്രദേശങ്ങളിൽ വ്യാപകമായ സാമുദായിക അസ്വസ്ഥതകൾക്കും അക്രമങ്ങൾക്കും വഴിമാറുന്നു. തലമുറകളായി തുടരുന്ന പരസ്പര സഹവർത്തിത്വത്തിനും സാമൂഹിക സൗഹാർദ്ദത്തിനും കനത്ത വെല്ലുവിളി ഉയർത്തിക്കൊണ്ട്, നേപ്പാളിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഒന്നിലധികം ജില്ലകളിലേക്ക് നിരോധനാജ്ഞയും സംഘർഷവും പടരുകയാണ്.

തുടക്കം സുൻസരിയിൽ; മൂന്ന് മരണം

കഴിഞ്ഞ ഞായറാഴ്ച (ജൂലൈ 26) കോശി പ്രവിശ്യയിലെ സുൻസരി ജില്ലയിലുള്ള ദേവാംഗഞ്ച് ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിലെ കപ്താന്ഗഞ്ചിലാണ് അക്രമങ്ങളുടെ തുടക്കം. ഹിന്ദു-മുസ്ലിം വിഭാഗങ്ങൾ തമ്മിൽ മതപരമായ ആഘോഷങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുണ്ടായ പ്രാദേശിക തർക്കം വേഗത്തിൽ അക്രമാസക്തമാവുകയായിരുന്നു. സ്ഥിതിഗതികൾ നിയന്ത്രിക്കാൻ പൊലീസ് നടത്തിയ വെടിവെപ്പിലും തുടർന്നുണ്ടായ സംഘർഷങ്ങളിലുമായി ഇതുവരെ മൂന്ന് പേർ കൊല്ലപ്പെട്ടു. 31 വയസ്സുകാരനായ ഓംപ്രകാശ് മേത്ത, 21 വയസ്സുകാരനായ ജയപ്രകാശ് മേത്ത, 15 വയസ്സുകാരനായ ഗണേഷ് യാദവ് എന്നിവരാണ് കൊല്ലപ്പെട്ടത്.

സംഘർഷം രൂക്ഷമായതോടെ സുൻസരിക്ക് പുറമെ മധേഷ് പ്രവിശ്യയിലെ സർലാഹി, ധനുഷ, സിരാഹ, സപ്തരി തുടങ്ങിയ അതിർത്തി ജില്ലകളിലേക്കും കർഫ്യൂ ദീർഘിപ്പിച്ചു. നേപ്പാളിന്റെ ആകെ ജനസംഖ്യയിൽ 5 ശതമാനത്തോളം വരുന്ന മുസ്ലിം വിഭാഗം പ്രധാനമായും കേന്ദ്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നത് ഇന്ത്യയോട് അതിർത്തി പങ്കിടുന്ന തെക്കൻ പ്രവിശ്യകളിലാണ്. കാലങ്ങളായി സൗഹാർദ്ദത്തോടെ കഴിഞ്ഞിരുന്ന ഈ മേഖലയിലാണ് ഇപ്പോൾ ധ്രുവീകരണം ശക്തമാകുന്നത്.

പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ വൈകിയുള്ള ഇടപെടലും വിമർശനവും

സംഘർഷം അഞ്ചാം ദിവസത്തിലേക്ക് കടന്നിട്ടും ഉടനടി പരസ്യമായി പ്രതികരിക്കാതിരുന്ന പ്രധാനമന്ത്രി ബാ ലേന്ദ്ര ഷായ്ക്കെതിരെ രാജ്യത്ത് ശക്തമായ വിമർശനമുയർന്നു. സോഷ്യൽ മീഡിയയിലൂടെ മാത്രം സ്ഥിതിഗതികൾ നിരീക്ഷിച്ച അദ്ദേഹം, ദേശീയ സുരക്ഷാ കൗൺസിൽ യോഗത്തിന് ശേഷമാണ് ജനങ്ങളെ അഭിസംബോധന ചെയ്തത്. ജനങ്ങൾ ശാന്തത പാലിക്കണമെന്നും വ്യാജവാർത്തകളിലും വിദ്വേഷ പ്രചാരണങ്ങളിലും വീഴരുതെന്നും അദ്ദേഹം അഭ്യർത്ഥിച്ചു. ഭരണഘടന ഉറപ്പുനൽകുന്ന മതസ്വാതന്ത്ര്യം സംരക്ഷിക്കാൻ സർക്കാർ പ്രതിജ്ഞാബദ്ധമാണെന്നും ക്രമസമാധാനം തകർക്കുന്നവർക്കെതിരെ കർശന നടപടിയുണ്ടാകുമെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.

അതേസമയം, സംഭവസ്ഥലം സന്ദർശിക്കാൻ വൈകിയ ആഭ്യന്തര മന്ത്രി സുധൻ ഗുരുങ്ങിനെതിരെയും ജനരോഷം ഉയർന്നു. കൊല്ലപ്പെട്ടവരുടെ കുടുംബങ്ങൾക്ക് 10 ലക്ഷം രൂപ വീതം നഷ്ടപരിഹാരം നൽകാനും അവരെ രക്തസാക്ഷികളായി പ്രഖ്യാപിക്കാനും സർക്കാർ ധാരണയിലെത്തിയിട്ടുണ്ട്.

കാരണം കേവലം മതപരമല്ല; ആഴത്തിലുള്ള സാമൂഹിക പ്രതിസന്ധി

വർഗീയ സംഘർഷങ്ങളെ കേവലം ഒരു താൽക്കാലിക സംഭവമായി കാണാനാകില്ലെന്ന് മേഖലയിലെ രാഷ്ട്രീയ-സാമൂഹിക നിരീക്ഷകർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. രാജ്യത്ത് നിലനിൽക്കുന്ന തൊഴിലില്ലായ്മയും സാമ്പത്തിക തകർച്ചയുമാണ് യുവാക്കളെ ഇത്തരം തീവ്ര നിലപാടുകളിലേക്ക് നയിക്കുന്ന പ്രധാന ഘടകങ്ങളിലൊന്ന്. കൂടാതെ, അയൽരാജ്യങ്ങളിലെ രാഷ്ട്രീയ മാറ്റങ്ങളും തീവ്ര ഹിന്ദുത്വ പ്രസ്ഥാനങ്ങളുടെ വളർച്ചയും പ്രാദേശികമായ സംശയങ്ങൾ വർധിപ്പിക്കാൻ കാരണമായിട്ടുണ്ടെന്ന് വിദഗ്ധർ വിലയിരുത്തുന്നു.

വെറും സുരക്ഷാ സേനയെ മാത്രം ഉപയോഗിച്ച് ക്രമസമാധാനം ഉറപ്പാക്കുന്നതിന് പകരം, സമുദായങ്ങൾക്കിടയിൽ നഷ്ടപ്പെട്ട പരസ്പര വിശ്വാസം വീണ്ടെടുക്കാൻ രാഷ്ട്രീയ-സാമൂഹിക തലങ്ങളിൽ ആഴത്തിലുള്ള ഇടപെടലുകൾ അടിയന്തരമായി ആവശ്യമാണെന്നാണ് നിരീക്ഷകരുടെ അഭിപ്രായം.