കത്തുന്ന യമൻ, ഈ യുദ്ധത്തിൽ ഉൾപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന പ്രധാന കക്ഷികൾ ആരെല്ലാം?

യമനില്‍ പത്ത് വർഷത്തിലേറെയായി തുടരുന്ന ആഭ്യന്തര യുദ്ധം അതിന്‍റെ മറ്റൊരു തലത്തിലേക്ക് മാറിയിരിക്കുകയാണ് , സൗദി പിന്തുണയുള്ള സർക്കാർ സേനയ്ക്ക് നേരെ ഹൂതി വിമതർ വിവിധയിടങ്ങളിൽ പുതിയ ആക്രമണങ്ങൾ അഴിച്ചുവിട്ടതിനൊപ്പം തെക്കൻ സൗദി അറേബ്യയെ ലക്ഷ്യമിട്ടും ആക്രമണങ്ങൾ നടത്തിയതോടെ വീണ്ടും ആളിക്കത്തിയിരിക്കുകയാണ്.

അങ്ങനെയാണെങ്കിൽ, ഈ സംഘർഷത്തിൽ ആരെല്ലാമാണ് ഉൾപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്? പ്രധാന കക്ഷികൾ ആരൊക്കെയെന്ന് നോക്കാം:

• ഹൂതികൾ: ഇറാൻ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന «പ്രതിരോധ നിര» (axis of resistance) എന്ന പ്രാദേശിക സഖ്യത്തിന്റെ ഭാഗമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്ന ഹൂതികൾ (അൻസാർ അല്ലാഹ് എന്നും അറിയപ്പെടുന്നു), തലസ്ഥാനമായ സന ഉൾപ്പെടെ യമന്റെ ഭൂരിഭാഗം പ്രദേശങ്ങളും നിയന്ത്രിക്കുന്ന ഒരു സായുധ സംഘമാണ്. സൗദി നേതൃത്വത്തിലുള്ള സഖ്യത്തിന്റെ പത്ത് വർഷത്തിലേറെ നീണ്ട ബോംബാക്രമണങ്ങളെയും, തുടർന്നുള്ള വർഷങ്ങളിൽ യുഎസിന്റെയും ബ്രിട്ടന്റെയും ആക്രമണങ്ങളെയും അതിജീവിച്ച് അവർ ശക്തമായി നിലകൊണ്ടിട്ടുണ്ട്. 2023 ഒക്ടോബറിൽ ഗാസയിൽ ഇസ്രായേൽ ആക്രമണം ആരംഭിച്ചത് മുതൽ, ഇസ്രായേലിനും ചെങ്കടലിലെ കപ്പലുകൾക്കുമെതിരെ നടത്തിയ ആക്രമണങ്ങളിലൂടെയാണ് ഈ ഗ്രൂപ്പ് പ്രശസ്തരായത്.

• സൗദി അറേബ്യ: അന്നത്തെ പ്രസിഡന്റ് അബ്ദ്-റബ്ബു മൻസൂർ ഹാദിയുടെ സർക്കാരിനെ പുനഃസ്ഥാപിക്കാൻ ലക്ഷ്യമിട്ട് 2015 മാർച്ചിൽ സൗദി അറേബ്യ ഹൂതികൾക്കെതിരെ ഒരു സൈനിക സഖ്യത്തിന് നേതൃത്വം നൽകിക്കൊണ്ട് യമൻ യുദ്ധത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു. എന്നാൽ 2023-ൽ ചൈനയുടെ മധ്യസ്ഥതയിൽ സൗദി അറേബ്യയും ഇറാനും തമ്മിലുണ്ടായ അനുരഞ്ജനം കൂടുതൽ പ്രായോഗികവും സംഘർഷരഹിതവുമായ ഒരു ബന്ധത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ചു.

• പ്രസിഡൻഷ്യൽ ലീഡർഷിപ്പ് കൗൺസിൽ (പിഎൽസി): രാജ്യം ഭരിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയ, സുരക്ഷാ, സൈനിക കാര്യങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാനും സ്ഥിരമായ വെടിനിർത്തലിലേക്കുള്ള ചർച്ചകൾ നയിക്കാനുമുള്ള ഉത്തരവാദിത്തത്തോടെ, അന്താരാഷ്ട്രതലത്തിൽ അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട യമൻ സർക്കാരിനെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നതിനായി 2022-ൽ സൗദി പിന്തുണയോടെയാണ് പിഎൽസി രൂപീകരിച്ചത്. ഹൂതി വിരുദ്ധ ശക്തികളെ ഒരേ കുടക്കീഴിൽ ഒന്നിപ്പിക്കുകയെന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ വടക്കൻ, തെക്കൻ രാഷ്ട്രീയക്കാരുടെയും സൈനിക ബന്ധമുള്ള നേതാക്കളുടെയും ഒരു മിശ്രിതമാണ് ഇതിലെ അംഗങ്ങൾ.

• ഇസ്ലാഹ് പാർട്ടി: യെമനി കോൺഗ്രസ് ഫോർ റിഫോം അഥവാ ഇസ്ലാഹ് എന്നത് മുസ്ലിം ബ്രദർഹുഡുമായി ചരിത്രപരമായ ബന്ധമുള്ള ഒരു സുന്നി ഇസ്ലാമിക പ്രസ്ഥാനമാണ്. ഇത് അംഗീകരിക്കപ്പെട്ട പിഎൽസി നേതൃത്വത്തിലുള്ള സർക്കാരിനുള്ളിലെ ഒരു വിഭാഗമാണെങ്കിലും, വളരെക്കാലമായി ഇതിന് സ്വന്തമായൊരു സ്വത്വമുണ്ട്.

• ദേശീയ പ്രതിരോധ സേന (National Resistance Forces): അന്തരിച്ച മുൻ പ്രസിഡന്റ് അലി അബ്ദുള്ള സാലെയുടെ അനന്തരവനായ താരിഖ് സാലെയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ളതും, സൗദിയുമായി അടുത്ത ബന്ധമുള്ളതുമായ ഒരു സർക്കാർ അനുകൂല സൈനിക വിഭാഗമാണിത്.